AMAÇ
Bu projenin temel amacı, spor bilimleri alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimine devam
eden öğrencilerin yalnızca bilimsel araştırmanın teknik basamaklarına ilişkin bilgi düzeylerini
artırmak değil; aynı zamanda bilimsel düşünme, felsefi sorgulama, yöntemsel tercihlerini
gerekçelendirme, araştırma etiğine dayalı karar verme ve nitelikli akademik yayın üretme
becerilerini geliştirmektir.
Etkinlik ile katılımcıların bilimsel bilginin nasıl üretildiğini, araştırmacının ontolojik ve
epistemolojik kabullerinin araştırma sürecini nasıl etkilediğini ve araştırma problemi, bilimsel
paradigma, yöntem, veri toplama tekniği ve analiz arasındaki ilişkinin nasıl kurulması
gerektiğini kavramaları amaçlanmaktadır. Böylece katılımcıların yalnızca “araştırma nasıl
yapılır?” sorusuna değil, “araştırma neden, hangi bilimsel varsayımlara dayanarak ve hangi
yöntemsel çerçevede yapılır?” sorularına da yanıt verebilecek bir bilimsel düşünme yaklaşımı
geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Proje kapsamında katılımcıların;
araştırma konusu ile araştırma problemini birbirinden ayırabilmeleri,
literatürdeki boşlukları eleştirel biçimde değerlendirebilmeleri,
araştırma problemini problematizasyon yaklaşımıyla yapılandırabilmeleri,
çalışmalarının özgün değerini ve bilimsel katkısını açık biçimde ortaya koyabilmeleri,
bilimsel paradigmalar ile araştırma soruları arasında tutarlı ilişki kurabilmeleri,
araştırma problemine uygun nicel veya nitel araştırma tasarımını seçebilmeleri,
değişken, hipotez ve analiz yöntemi arasındaki uyumu sağlayabilmeleri,
etki büyüklüğü, güven aralığı ve istatistiksel anlamlılık sonuçlarını bilimsel açıdan
yorumlayabilmeleri,
nitel verilerde kod, kategori ve tema geliştirme süreçlerini uygulayabilmeleri,
araştırma ve yayın etiğine ilişkin ileri düzey sorunları analiz edebilmeleri,
uluslararası nitelikli dergilerin editöryal değerlendirme ölçütlerini kavrayabilmeleri,
hedef dergi seçimi, hakem raporuna yanıt verme ve makale revizyonu konularında uygulamalı
deneyim kazanmaları amaçlanmaktadır.
Etkinlikte araştırma ve yayın etiği, lisansüstü programlarda verilen temel etik bilgilerinin
tekrarı şeklinde ele alınmayacaktır. Veri uydurma ve çarpıtma, seçici raporlama, yayın
dilimleme, yazarlık ve katkı beyanı sorunları, çıkar çatışması, veri sahipliği ve üretken yapay
zekâ araçlarının etik kullanımı gibi güncel sorunlar örnek vakalar üzerinden incelenecektir.
Böylece katılımcıların etik kuralları yalnızca bilmeleri değil, karşılaşabilecekleri etik ikilemleri
analiz ederek gerekçeli karar verebilmeleri hedeflenmektedir.
Etkinlik kapsamında bilimsel düşünme ve bilim felsefesi, bilimsel paradigmalar, araştırma
probleminin geliştirilmesi ve özgün değer, ileri nicel araştırma tasarımları, araştırma problemi
değişken-analiz uyumu, etki büyüklüğü ve bilimsel yorumlama, nitel araştırma tasarımı,
bilgisayar destekli nitel veri analizi, ileri araştırma ve yayın etiği ile uluslararası akademik yayın
ve editöryal değerlendirme süreçleri ele alınacaktır. İçerikler; spor yöneticiliği, beden eğitimi
ve spor, antrenörlük, egzersiz ve hareket bilimleri ile spor bilimlerinin diğer alt alanlarından
örnekler kullanılarak farklı araştırma problemlerine uyarlanacaktır.
Etkinlik yalnızca teorik bilgi aktarımına dayalı olmayacak; katılımcıların kendi tez, makale veya
araştırma konuları üzerinden bireysel ve grup uygulamaları yapmaları sağlanacaktır.
Katılımcılar araştırma problemi ve özgün değer açıklaması geliştirecek, paradigma-araştırma
sorusu-yöntem ilişkisini kuracak, yöntem ve analiz planı hazırlayacak, örnek nitel veriler
üzerinde kod-kategori-tema oluşturacak, etik vakaları değerlendirecek ve örnek hakem
raporlarına yanıt hazırlayacaktır. Böylece programdaki kuramsal bilgilerin doğrudan akademik
üretim süreçlerine aktarılması hedeflenmektedir.
Etkinliğin bir diğer amacı, spor bilimleri alanında lisansüstü eğitim gören öğrencilerin
araştırmacı kimliği, eleştirel düşünme ve akademik sorumluluk bilincinin gelişimine katkı
sağlamaktır. Katılımcıların bilimsel araştırmayı yalnızca tez tamamlamak veya makale
yayımlamak amacıyla gerçekleştirilen teknik bir süreç olarak değil; şeffaflık, dürüstlük, hesap
verebilirlik, iş birliği ve toplumsal sorumluluk ilkelerine dayalı bir bilgi üretme faaliyeti olarak
değerlendirmeleri amaçlanmaktadır.
Sonuç olarak etkinliğin; spor bilimleri alanında lisansüstü eğitim gören katılımcıların nitelikli
araştırma tasarlama, yöntemsel kararlarını bilimsel temelde gerekçelendirme, uygun analiz
planı geliştirme, bulguları bilimsel ölçütlerle yorumlama, etik ilkelere uygun hareket etme ve
uluslararası akademik yayın süreçlerine daha bilinçli biçimde katılma yeterliklerinin gelişimine
katkı sağlaması hedeflenmektedir.
KAPSAM
Proje, Türkiye’deki üniversitelerin spor bilimleri alanlarında yüksek lisans veya doktora
öğrenimine aktif olarak devam eden öğrencilere yönelik olarak düzenlenecektir. Etkinlik, 26–27
Kasım 2026 tarihlerinde Iğdır Üniversitesi Karaağaç Kampüsü’nde yüz yüze ve toplam 18 ders
saati olarak gerçekleştirilecektir.
Etkinliğin içeriği, lisansüstü programlarda yer alan temel bilimsel araştırma yöntemleri
derslerinin tekrarı şeklinde değil; bilimsel düşünme, bilim felsefesi, bilimsel paradigmalar,
yöntemsel gerekçelendirme, ileri araştırma yöntemleri, uygulama, araştırma ve yayın etiği ile
akademik yayın süreçlerini bütüncül biçimde ele alan ileri düzey bir eğitim olarak
yapılandırılmıştır.
Etkinliğin ilk bölümünde bilimsel düşünmenin yapısı, bilimsel bilgi üretmenin mantığı ile
ontoloji, epistemoloji ve metodoloji arasındaki ilişkiler ele alınacaktır. Pozitivizm, post
pozitivizm, yorumlayıcı paradigma, eleştirel paradigma ve pragmatizm gibi bilimsel
yaklaşımlar; spor yönetimi, spor psikolojisi, beden eğitimi, antrenman ve egzersiz bilimlerinden
örnek araştırmalar üzerinden tartışılacaktır. Katılımcıların araştırma soruları ile bilimsel
paradigma, yöntem ve analiz tercihleri arasında tutarlılık kurmaları amaçlanacaktır.
İleri nicel araştırma bölümünde deneysel, yarı deneysel, kesitsel, boylamsal ve tekrarlı ölçümlü
araştırma tasarımları; araştırma sorusu, değişken, hipotez, örneklem ve analiz yöntemi
arasındaki ilişki çerçevesinde ele alınacaktır. İç ve dış geçerlik, karıştırıcı değişkenler, araştırma
yanlılıkları, etki büyüklüğü, güven aralığı, istatistiksel anlamlılık ve uygulamalı anlamlılık
üzerinde durulacaktır. Katılımcılar örnek araştırma problemlerini uygun araştırma tasarımı ve
analiz planıyla eşleştirecek ve tercihlerini bilimsel gerekçelerle açıklayacaklardır.
Nitel araştırma bölümünde araştırma sorusuna uygun desen seçimi, araştırmacı refleksivitesi,
inandırıcılık, veri toplama, kodlama, kategori ve tema geliştirme süreçleri ele alınacaktır.
Katılımcılar örnek nitel veriler üzerinde bilgisayar destekli veri analizi gerçekleştirecek;
MAXQDA aracılığıyla verilerin düzenlenmesi, kod sisteminin oluşturulması, kategori ve
temaların geliştirilmesi ile bulguların görselleştirilmesine ilişkin uygulamalar yapacaklardır.
Araştırma ve yayın etiği bölümünde lisansüstü programlarda yer alan temel etik bilgilerinin
tekrarından kaçınılarak; yazarlık ve katkı beyanı, veri uydurma ve çarpıtma, seçici raporlama,
yayın dilimleme, çıkar çatışması, veri sahipliği ve üretken yapay zekâ araçlarının bilimsel
araştırma ve yayın süreçlerinde etik kullanımı gibi güncel sorunlar örnek vakalar üzerinden
değerlendirilecektir. Katılımcıların etik sorunları yalnızca tanımlamaları değil, gerekçeli çözüm
ve karar geliştirmeleri amaçlanacaktır.
Akademik yazım bölümünde bilimsel bir metinde argüman oluşturma, iddia–kanıt ilişkisi,
akademik tutarlılık ve metinsel bütünlük üzerinde durulacaktır. Böylece katılımcıların yalnızca
araştırma bulgularını raporlamaları değil, bilimsel savlarını kanıta dayalı ve tutarlı biçimde
yapılandırmaları hedeflenecektir.
Akademik yayın ve editöryal süreçler bölümünde nitelikli uluslararası dergilerde editöryal ön
değerlendirme, masa başı ret nedenleri, editöryal karar mekanizmaları, Q1–Q2 dergilerde
yayın beklentileri, hedef dergi seçimi ve hakem raporlarına yanıt verme süreçleri ele
alınacaktır. Katılımcılar örnek editör ve hakem değerlendirmeleri üzerinden eleştirileri
sınıflandıracak ve bilimsel, gerekçeli ve yapıcı bir hakem yanıtı hazırlayacaklardır.
Etkinlikte etkileşimli anlatımın yanı sıra bireysel uygulama, bilgisayar destekli uygulama, vaka
analizi, örnek araştırma ve metin incelemesi, soru-cevap, akran etkileşimi ve eğitici
geribildirimi kullanılacaktır. Katılımcıların mümkün olduğunca kendi tez veya araştırma
konularıyla etkinliğe katılmaları ve uygulamaları bu çalışmalar üzerinden gerçekleştirmeleri
sağlanacaktır.
Etkinlik süresince katılımcıların başlıca;
araştırma problemi, özgün değer ve paradigma–yöntem eşleştirmesi,
yöntem–değişken–analiz planı,
örnek nitel veri için kod–kategori–tema çalışması,
gerekçeli etik vaka değerlendirmesi,
hedef dergi değerlendirmesi ve örnek hakem yanıtı
hazırlamaları öngörülmektedir. Ayrıca kapanış oturumunda katılımcıların etkinlik sonrasında
tez, makale, bildiri veya proje çalışmalarında izleyecekleri adımları içeren bireysel bir bilimsel
gelişim ve akademik yayın yol haritası oluşturmaları sağlanacaktır.
Hazırlanan çalışmalar eğiticiler tarafından incelenerek katılımcılara geliştirici geribildirim
verilecektir. Etkinlik sonrasında gerçekleştirilecek izleme faaliyetleriyle katılımcıların araştırma,
proje ve yayın süreçlerindeki gelişimlerinin takip edilmesi planlanmaktadır.